Presenteren: Ethos, logos én pathos!

Elke presentatie bereid ik goed voor. Mijn inhoud deugt. Ik weet waar ik over praat. Maar soms komt mijn verhaal net niet goed over.

Herkenbaar? Je bent een autoriteit in je vakgebied, je houdt doorwrochte presentaties en betogen en toch krijg je je publiek niet mee. Je mist gewoonweg de betrokkenheid bij je publiek. Het ontbreekt aan gevoel en emotie in je verhaal. Is dat op te lossen? Zeker. Tips om je publiek te raken waar je het wilt raken: in het hart.

Ethos, logos en pathos

Aristoteles bracht de bouwstenen van overtuiging al in kaart. Naast het sprekersbeeld (ethos), gestoeld op gezag en deskundigheid, speelt natuurlijk je inhoudelijke argumentatie (logos) een grote rol wanneer je een publiek wilt overtuigen. Maar met autoriteit en goede argumenten alleen ben je er nog niet.

Als je je publiek echt wilt overtuigen, zul je het ook emotioneel op de juiste manier moeten raken door in te spelen op hun gevoel (pathos).

 

Pathos-tips

De juiste toon vinden en daarmee de juiste emotionele snaren raken, is niet eenvoudig. Maar een aantal simpele tips kunnen je daarbij zeker helpen. Vijf beproefde pathos-tips:

1. Wees oprecht

Emotions (1)

Als een publiek ergens makkelijk doorheen prikt, dan zijn het wel valse emoties. Overdrijf of acteer dus niet. Oprechte boosheid, verdriet, enthousiasme of empathie overtuigen echter als geen ander! Kortom: wees jezelf en spreek vanuit je eigen gevoel. Toon dus in ieder geval wel gevoel. Geef bijvoorbeeld aan waarom een onderwerp je raakt, waarom je ergens mee bezig bent, waarom je enthousiast bent over je onderwerp.

2. Zorg voor pakkende beelden

Je raakt een publiek sneller wanneer je pakkende beelden gebruikt. Een goede verhelderende vergelijking of mooie metafoor kunnen ervoor zorgen dat je publiek je woorden ‘ziet’. Prikkel met andere woorden meerdere zintuigen.

Kleine tip: zorg voor echt originele beelden en vermijd wel de clichés: schepen die op koers liggen, stormen moeten trotseren, het roer recht houden en koers zetten naar nieuwe mogelijkheden zijn inmiddels zo uitgekauwd dat deze eerder je verhaal saaier maken dan verlevendigen. Kortom: liever geen vergelijking dan een platgetrapte.

3. Hanteer de menselijke maat

Veel verhalen gaan overtuigen niet vanwege het abstracte karakter ervan. Vooral cijfers zijn vaak moeilijk te concretiseren. Hanteer daarvoor de menselijke maat: breng je cijfers terug tot voorstelbare eenheden.

UtrechtVeelgebruikt is bijvoorbeeld het uitdrukken van oppervlaktes in een aantal voetbalvelden.  Echter de oppervlakte van voetbalvelden ligt niet vast (tussen de 93 en 247 voetbalvelden in een vierkante kilometer), en ook niet iedereen is in een voetbalstadium geweest. Vergelijk een oppervlakte dus nog liever met bijvoorbeeld met ‘deze zaal’, ‘de Dam’ in Amsterdam, of ‘de provincie Utrecht’.

Een ander voorbeeld: Is wereldwijd 80.000 doden in een jaar, bijvoorbeeld als gevolg van een epidemie, veel? Tsja, het klinkt als veel, maar wereldwijd en een heel jaar…De menselijke maat biedt uitkomst: ’80.000 doden. Dat zijn evenveel doden als het geval zou zijn wanneer er gedurende een jaar lang iedere dag een jumbojet vol met passagiers neerstort van wie niemand de crash zou overleven’.

4. Wees menselijkChild-with-Grandma-compressed

Heel belangrijk om je publiek bij je verhaal te betrekken is dat je het direct aanspreekt. Gebruik dus veel ‘u’, of nog beter ‘wij’; daarmee maak je jezelf expliciet onderdeel van je publiek. Alsof je zeggen wilt: ik ben een van jullie, wij zijn een. Obama gebruikt niet voor niets zo vaak ‘We Americans’…

Ook belangrijk voor menselijkheid in je verhaal: heb het in je betoog ook over echte mensen: vertel (actuele) verhalen, anekdotes of gebruik citaten, maar betreffende de citaten: vermijd ook hier de clichés.

5. Gebruik humorpapier_strookje_smile

De kortste weg naar het hart van je publiek is natuurlijk de lach. Wanneer het je lukt je publiek te laten lachen, creëer je automatisch het ultieme ‘wij-gevoel’ en ben je binnen. Wanneer het zo uitkomt en je kunt openen met een kwinkslag of grap waarvan je inschat dat je publiek die wel weet te waarderen, laat dat dan zeker niet achterwege.

 

Bovenstaande tekst is grotendeels overgenomen van een blogpost van Henri Raven, de originele tekst van Henri staat hier.

 

Reageer hier op dit artikel!