Lévi-Strauss en Ackoff overleden

Op 30 oktober 2009 is Claude Lévi-Strauss overleden. De dag ervoor (29 oktober) is Russell L. Ackoff overleden. Twee mannen die ieder op geheel eigen wijze van grote betekenis zijn geweest voor denken in structuren en systemen.

Claude Lévi-Strauss (28 november 1908 – 30 oktober 2009) was een Frans etnoloog en wordt beschouwd als een van de grote denkers van de twintigste eeuw. Hij heeft het structuralisme in de sociale wetenschappen grotendeels vormgegeven.

Het structuralisme heeft als uitgangspunt dat niet direct waarneembare structuren ten grondslag liggen aan sociale verschijnselen. Deze structuren zijn verzamelingen van de relaties tussen de elementen waaruit de sociale werkelijkheid is opgebouwd. Lévi-Strauss vertelt ons ook dat een sociaal verschijnsel ook pas betekenis heeft in een structuur / context. Oftewel: Zonder omgeving heeft een element geen nut.

Lees meer over Lévi-Strauss op:

 

Russell L. Ackoff (19 februari 1919 – 29 oktober 2009) was een Amerikaans wetenschapper, die bekend is geworden als pionier op het gebied van de operationeel onderzoek en algemene systeemtheorie. In een bekend filmpje op internet legt Ackhoff onder meer uit dat de waarom vraag nooit beantwoord kan worden vanuit nalyse van het systeem zelf. De waarom vraag kan pas beantwoord worden als je de reden van het systeem kent. En de reden van het systeem kan pas beantwoord worden als je de omgeving van het systeem kent. Na een analyse kun je antwoord geven op de vraag hoe iets werkt, maar niet waarom het zo werkt.

Vaak wordt de omgeving vaak vergeten bij het tekenen van een systeem. Maar bovenstaand leert ons dat zonder omgeving, het system geen betekenis heeft.

Lees / luister meer over Russell Ackoff op:

Structuralisme

Het structuralisme is een theoretische benaderingswijze binnen de sociale wetenschappen met als uitgangspunt dat niet direct waarneembare structuren ten grondslag liggen aan sociale verschijnselen. Deze structuren zijn verzamelingen van de relaties tussen de elementen waaruit de sociale werkelijkheid is opgebouwd.

Het structuralisme is de uitbreiding van de structurele taaltheorie van Saussure e.a. naar het sociale domein. In deze theorie wordt betekenis mogelijk doordat een teken zich op het kruispunt van paradigmatische en syntagmatische betrekkingen bevindt. De etymologie speelt derhalve een ondergeschikte rol in het genereren van betekeniseffecten. Ook het structuralisme legt de nadruk op een synchronische benadering ten koste van een diachronische: niet dynamiek en ontwikkeling zijn van belang, maar de werking van het systeem als geheel in een gegeven tijdperk.

De etnoloog Claude Lévi-Strauss ontleent de structuralistische benadering aan Roman Jakobson en past deze toe op de analyse van familierelaties, mythen en riten. Lévi-Strauss ontleedt de mythes van verschillende volkeren in mythèmes, impliciete atomaire eenheden van het mythisch denken die slechts in relatie tot elkaar betekenis krijgen.

Het structuralisme heeft navolging gevonden in de filosofie, de psychoanalyse van Jacques Lacan, de literatuurwetenschap en de literaire kritiek terwijl de term ook wel gehanteerd wordt binnen de architectuur (zie b.v. Herman Hertzberger, Structuralisme (architectuur)).

Lees meer op: 

http://nl.wikipedia.org/wiki/Claude_Lévi-Strauss

http://nl.wikipedia.org/wiki/Structuralisme_(filosofie)

http://www.nrcboeken.nl/recensie/lang-leve-het-wilde-denken

Joke Hermsen over Claude Lévi-Strauss

De compositie van het SE-proces

Ontwerpen volgens de methodiek van Systems Engineering is het continue herhalen van activiteiten, maar dan met kleine variaties en met interactie op andere activiteiten. Als we aan muziek denken, dan is de fuga een erg mooie vergelijking.

De fuga is een meestal drie- of vierstemmig instrumentaal of vocaal stuk, waarin alle stemmen gelijkwaardig zijn. In de fuga imiteren de stemmen elkaar streng of vrij; zij zetten een en hetzelfde thema naar verschillende toonhoogten verplaatst na elkaar in, aangevuld met tegenthema’s en tussenspelen. Dit wordt geweldig mooi weergegeven in onderstaand filmpje

 

Het word Fuga komt uit het Latijn en kan uit twee woorden worden afgeleid: Fugere betekent vluchten. Fugare betekent achterna zittten. In de praktijk is het ontwerpproces exact als een fuga: alle disciplines zitten elkaar achterna en ‘zingen’ in hetzelfde thema van:

  • beluisteren van een doelstelling,
  • een systeem- en probleemanalyse uitvoeren,
  • een oplossing bedenken die beantwoord aan het doel en de eisen,
  • de oplossing in het systeem passend maken en uitwerken
  • een nieuw probleem tegenkomen op een lager niveau,
  • een analyse van het probleem uitvoeren, etc.

Electrotechniek, beton, staal, wegontwerp, hydroliek, logistiek, planning, financieen, etc. zingen allemaal hetzelfde liedje, maar dan net na elkaar. De output van de een is immers de input voor de ander. Tussendoor komt daar nog eens een auditor doorheen schreeuwen die een heel ander lied laat horen, maar uiteindelijk blijkt gelukkig dat de brug, waterzuivering, wolkenkrabber of fabriek maar mooi staat. De compositie is klaar.